“Şuşa türk dünyasının ortaq dəyəri, ortaq mədəni irsidir” - Qazaxıstanlı jurnalistlə MÜSAHİBƏ
![“Şuşa türk dünyasının ortaq dəyəri, ortaq mədəni irsidir” - Qazaxıstanlı jurnalistlə MÜSAHİBƏ](https://sfera.az/photo/orginal/2021/09/16/139400.jpg)
13:00 / 16.09.2021
1223
Qazaxıstanlı
jurnalist Nurqali Yusifbayın Sfera.az-a müsahibəsi
-
Bir neçə gün öncə 100-dən çox qeyri-hökumət təşkilatlarının (QHT) təmsilçiləri
işğaldan azad olunmuş Şuşa şəhərinə səfər etdi. Səfər edənlər arasında siz və
sizin kimi bir çox xarici ölkə jurnalistləri də vardı. Səfər təəssüratlarınızı
bölüşə bilərsiniz?
![](/file/articles/2021/09/16/139399.jpg)
-
Səfər zamanı Azərbaycan silahlı qüvvələrinin 44 günlük müharibə zamanı qanları,
canları bahasına işğaldan azad etdikləri rayonları və təbii ki, gözəl Şuşanı
ziyarət etdik. Şuşadan öncə isə Cəbrayıl, Füzuli şəhərlərində olduq. Burada
aparılan bərpa prosesi, eyni zamanda erməni vandalizmini bütün çılpaqlığı ilə
gördük. Bu səfər mən və mənim kimi digər jurnalistlər üçün məhsuldar oldu. Özüm
də diqqət edirdim bəzi jurnalistlər yolboyu öz təəssüratlarını, gördüklərini
yazır, yerindəcə paylaşımlar edirdi. Təbii ki, biz də səfərdən sonra öz düşüncələrimizi
gördüklərimizi həm sosial şəbəkədə, həm də mənsub olduğumuz qurumlarda
yayımladıq.
- Səfər zamanı sizinlə birlikdə daha kimlər var idi?
-
Ümumilikdə işğaldan azad edilən ərazilərə bizdən başqa tanınmış yerli və xarici
politoloqlar, mədəniyyət işçiləri, jurnalistlər dəvət olunmuşdu. Mənimlə
birlikdə hər ölkədən iki nəfər olmaqla Qazaxıstandan, Özbəkistandan və
Qırğızıstandan nümayəndələr iştirak edirdi.
Ümumiyyətlə,
bu kimi səfərlərin tez-tez keçirilməsi olduqca vacibdir. Xüsusilə türk dövlətlərindən
olan jurnalistlərin, mədəniyyət xadimlərinin Qarabağa səfərlərinin təşkili vacibdir.
Şuşa türk dünyasının ortaq dəyəri, ortaq mədəni irsidir. Bu irsi daha yaxşı
tanıtmaq, eyni zamanda erməni vandalizmini daha geniş kütlələrə çatdırmaq üçün
belə səfərlərin mütəmadi keçirilməsinə ehtiyac var.
-
Qarabağa səfər zamanı sizi ən çox nə təəccübləndirdi?
-
Etiraf etməliyəm ki, Qarabağa səfər zamanı mən bir yox, bir neçə dəfə təəccübləndim.
Əvvəla ona görə ki, yolboyu biz cənab Prezidentin işğaldan azad edilən ərazilərə
göstərdiyi diqqətin və aparılan hərtərəfli bərpa işlərinin şahidi olduq. 27
illik işğal müddətindən sonra ərazilərin bu qədər sürətli barpa edilməsi
olduqca təəccüblüdür.
Əlbəttə,
səfər zamanı təkcə müsbət şeylərə təəccüblənmədim. Qarabağın 27 illik işğal
zamanı işğalçılar tərəfindən necə dağıdılmasının da şahidi oldum. Səfər zamanı
Füzuli və Cəbrayıl şəhərlərində olduq. Şəhər deməyimə baxmayın, bu ərazilərdə şəhərdən
əsər-əlamət qalmamışdı. Bu ərazilərdə 27 illik işğalın dəhşəti özünü bariz şəkildə
göstərir. Xüsusilə Cəbrayılın ecazkar təbiəti insanı nə qədər rahatladırsa, şəhərin
işğal zamanı üzləşdiyi dağıntı, baxımsızlıq,
vandalizm də bir o qədər dəhşətə gətirir. Mən işğaldan azad edilən Qarabağ
şəhərlərinin Xirosimanı xatırlatdığını eşitmişdim. Lakin dağıntıları özüm gördükdən
sonra deyilənlərin hələ az olduğunu anladım. Ermənilərin Qarabağda etdiyi
vandallıq Azərbaycan şəhərlərinin üzləşdiyi aqibət Xirosimadan daha dəhşətlidir.
Açıq
demək lazımdır ki, bu vandalizm aktıdır. Həm də məqsədli surətdə edilmiş
vandalizm aktı. Təəssüf ki, bu vandalizim hələ də davam etməkdədir. Ermənistanın
44 günlük müharibə zamanı ərazidən geri çəkilməsi, bu zaman əraziləri
minalaması və minalanmış ərazilərin xəritələrini geri verməməsi bunu bir daha təsdiqləyir.
-
Nurqali bəy, qeyd etdiniz ki, siz həm də Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa
şəhərində də olmusunuz...
![](/file/articles/2021/09/16/139400.jpg)
-
Bəli, biz Füzuli və Cəbrayıl şəhərlərindən sonra Şuşanı da ziyərət etdik. Şuşa
şəhəri gözəl və valehedici təbiətə, mədəni-tarixi irsə sahibdir. Şuşa şəhəri ərazisinə
görə dünyanın bir çox şəhərindən kiçik ola bilər, ancaq şəhərin sahib olduğu mədəni
irs, füsunkar təbiəti onu dünyanın ən gözəl şəhərlərindən edir. Tam səmimiyyətimlə
deyirəm, Şuşa bütün türk dünyasının ortaq dəyəridir. Buna görə də bu şəhərə
bütün türk ölkələri diqqət və qayğı göstərməli, ortaq mədəniyyət paytaxtı kimi qəbul
etməliyik.
Şuşaya
səfər zamanı biz həm də Prezident İlham Əliyevin bu şəhərə niyə bu qədər önəm verdiyini
anladıq. Şuşa bir çoxları üçün kiçik bir şəhər kimi görünə bilər, lakin bu
kiçik şəhərdə bu qədər mədəni irsin olması, tarixi abidələrin olması onun dəyərini
ölçülməz edir.
-
Bu gün ermənilər dünyanın bir çox yerində əsassız şəkildə iddia edirlər ki, Azərbaycan
işğaldan azad edilən Qarabağda onlara məxsus dini abidələri dağıdır. Siz bu
kimi bir halla rastlaşdınız?
-
Qəttiyyən! Bu və bu kimi iddiaların heç bir əsası yoxdur. Əksinə mən Cəbrayıl və
Füzulidə olarkən işğalçıların yerli sakinlərə məxsus qəbirləri dağıtdığını,
tanınmaz hala saldığının şahidi oldum. Amma Şuşada aparılan bərpa işləri çərçivəsində
şəhərdəki kilsələr də bərpa edilir.
-
Sonda xarici ölkə vətəndaşı olaraq Şuşada nə görmək istərdiniz?
-
Şuşada SSRİ dövründə tanınmış sanatoriyalar fəaliyyət göstərirdi. Hətta digər
respublikalardan belə hər il minlərlə insan bura gəlir, istirahət edirdi.
Düşünürəm ki, bu ənənə yenidən bərpa edilməlidir. Şuşa əvvəlki məşhurluğunu bərpa
etməlidir. Bu ölkənin ciddi turizm potensialı var. Əminəm ki, Şuşaya növbəti səfərimdə
buranı tamamilə bərpa edilmiş, dünyanın ən gözəl şəhərlərindən biri kimi görəcəm.
Bizləri işğaldan azad edilən Qarabağa və gözəl Şuşaya dəvət edən Azərbaycan Respublikası Prezident Administrasiyasına təşəkkürlərimi bildirirəm.
Söhbətləşdi:
Turan Rzayev