Multikulturalizm və hüquqi dövlət: Azərbaycan modeli
Azərbaycan tarixən müxtəlif millətlərin, dinlərin və mədəniyyətlərin birgə yaşadığı məkan kimi formalaşıb. Bu çoxşaxəli ictimai mühit ölkədə insan hüquq və azadlıqlarının qorunması, vətəndaşların hüquqi və siyasi iştirak imkanlarının təmin edilməsi, dini və milli tolerantlığın, eləcə də millətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm zəmin yaradıb.
Sfera.az xəbər verir ki, Azərbaycanda insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir.
Bu hüquqların hüquqi bazası Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası ilə müəyyən edilir. Konstitusiyada hər kəsin yaşamaq, azadlıq, fikir və söz azadlığı, vicdan azadlığı, sərbəst toplaşmaq, seçmək və seçilmək kimi fundamental hüquqları təsbit olunub.
Dövlət bu hüquqların təmin olunması üçün beynəlxalq hüquq normalarına da qoşulub və bir sıra beynəlxalq konvensiyaların iştirakçısıdır. Bu, ölkənin insan hüquqları sahəsində qlobal hüquqi mexanizmlərlə inteqrasiyasını təmin edir.
Azərbaycanda vətəndaşların siyasi hüquqları demokratik institutlar vasitəsilə həyata keçirilir. Seçki hüququ, siyasi partiyaların fəaliyyəti, ictimai birliklərin yaradılması və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşması bu prosesin əsas elementləridir. Vətəndaşların dövlət idarəçiliyində iştirak imkanları qanunvericiliklə tənzimlənir və bu iştirak cəmiyyətin siyasi şüurunun inkişafına xidmət edir.
Hüquqi dövlət prinsipinin möhkəmləndirilməsi, məhkəmə sisteminin təkmilləşdirilməsi və hüquqi maarifləndirmə istiqamətində aparılan işlər vətəndaşların öz hüquqlarını bilməsi və müdafiə etməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanda dini tolerantlıq ictimai həyatın ayrılmaz hissəsidir. İslamla yanaşı, xristianlıq, yəhudilik və digər dini icmalar ölkədə sərbəst fəaliyyət göstərir. Vicdan azadlığı hər kəsin öz dini etiqadını sərbəst seçmək və ifadə etmək hüququnu təmin edir.
Müxtəlif dini ibadət yerlərinin qorunması və bərpası dövlətin tolerantlıq siyasətinin real göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Bu yanaşma dini zəmində ayrı-seçkiliyin qarşısının alınmasına və cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmətin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycanda onlarla etnik qrup nümayəndəsi yaşayır və onlar öz dilini, mədəniyyətini, adət-ənənələrini qoruyub saxlayır. Milli azlıqların hüquqlarının təmin edilməsi, ana dilində təhsil və mədəni fəaliyyət imkanlarının yaradılması millətlərarası münasibətlərin sağlam inkişafına şərait yaradır.
Bu model cəmiyyətdə qarşıdurma deyil, birgəyaşayış və qarşılıqlı anlaşma prinsiplərinə əsaslanır. Milli və dini müxtəliflik təhlükə yox, ictimai zənginlik kimi qəbul olunur.
Azərbaycanda tolerantlıq və multikulturalizm dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur. Bu siyasət yalnız qanunvericiliklə deyil, eyni zamanda təhsil, mədəniyyət və ictimai təşəbbüslər vasitəsilə də təşviq edilir. Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində tolerantlıq, vətəndaşlıq və hüquq mövzularının tədrisi gənc nəslin bu dəyərlər əsasında formalaşmasına xidmət edir.
Azərbaycanda insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, vətəndaşların hüquqi və siyasi hüquqlarının təmin olunması, dini və milli tolerantlığın qorunması cəmiyyətin sabitliyi və inkişafı üçün əsas amillərdəndir. Bu dəyərlərin möhkəmləndirilməsi yalnız dövlətin deyil, eyni zamanda cəmiyyətin bütün üzvlərinin ortaq məsuliyyətidir.
İnsan hüquqlarına hörmət, tolerantlıq və qarşılıqlı anlayış Azərbaycanın multikultural kimliyinin əsas sütunları olaraq qalır.
Bəsti Rəfizadə
Sfera.az
Mövzu: İnsan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, vətəndaşların hüquqi, siyasi dini və milli tolerantlıq, millətlərarası münasibətlərin inkişaf etdirilməsi
Qeyd: yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.
