Rusiya hakimiyyəti aprelin 1-dən etibarən bütün bazar iştirakçıları üçün benzin ixracına qadağa qoyacaq. Bu qərar Baş nazirin müavini Aleksandr Novakla neft şirkətləri və müvafiq qurumların nümayəndələri arasında keçirilən görüşdən sonra qəbul edilib.

Neft emalı zavodlarına qoyulan embarqo bu ilin yanvar ayının sonunda erkən mərhələdə aradan qaldırılıb. Qeyd edək ki, martın 26-da Baş nazirin müavini Aleksandr Novak Rusiya hökumətinin qadağanın bərpasını neft şirkətləri rəhbərləri ilə müzakirə edəcəyini açıqlayıb.

Sfera.az-a bu haqda açıqlama verən iqtisadçı Asif İbrahimov bu qərarın səbəbini izah edib:

“İlkin qənaətə görə benzin ixracının dayandırılması qərarı təxminən 31 iyul-avqust aylarına qədər davam edəcək. Artıq 4 ildir davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi var və orada yanacaq çatışmazlığı problemi mövcuddur. Eyni zamanda daxili tələbat məsələsi də ortaya çıxıb. Burada Rusiyanın məqsədi daxili bazarda qiymətləri sabit saxlamaq və yanacaq çatışmazlığı riskini aradan qaldırmaqdır”.

Ekspert bu prosesin Azərbaycana necə təsir edəcəyi ilə bağlı məqama da toxunub. Onun sözlərinə görə, benzin ixracının dayandırılmasının Azərbaycana ciddi təsiri olmayacaq:

“Çünki Azərbaycan özü neft və neft məhsulları istehsal edən ölkədir. Biz həm xam nefti, həm də xam neftdən əldə etdiyimiz məhsullardan benzin istehsal edə bilirik. Daxili tələbat əsasən Azərbaycanda, bildiyiniz kimi, Heydər Əliyev adına neft emalı zavodu tərəfindən qarşılanır. Bu zavod mütəmadi olaraq modernləşdirilir, tez-tez müasir texnologiyalar tətbiq olunur və nəticədə 92 benzini tamamilə daxili istehsal hesabına formalaşdırılır, yəni idxal olunmur. Bəzi növlər və markalar var ki, tələbat artıq olduqda, məsələn, Rumıniya kimi ölkələrdən idxal edə bilirik, amma onların da Azərbaycanda istehsalı mövcuddur. Birbaşa fiziki çatışmazlıq riski yoxdur, yəni Azərbaycan öz daxili tələbatını təmin edə bilir və Rusiyadan geniş həcmdə benzin idxal etmir. Amma dolayısı təsirlər var. Bilirsiniz ki, dünya bazarına Rusiya təqribən il ərzində 5-6 milyon ton benzin ixrac edir. Bu xüsusilə MDB ölkələri və Şərqi Avropa ölkələrinə aiddir. Belə olduqda həmin 5-6 milyon ton benzinin bazardan çıxması təklifin azalmasına və qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda, təklifin azalması fonunda bazar iştirakçıları əlavə tədarük mənbələri axtara bilərlər. Məsələn, region ölkələri Gürcüstan və Ermənistan böyük həcmdə Rusiya benzinini tədarük edirdilər və belə olduqda ən yaxşı alternativ Azərbaycan olacaq. Daxili yanacaq qiymətlərinə təsiri yaxın müddətli perspektivdə gözlənilmir. Uzaq müddətli perspektivdə isə, qlobal neft qiymətləri artarsa və alternativ tədarükçülər tez tapılmazsa, Azərbaycan istehsal etdiyi benzinin bir hissəsini MDB və Şərqi Avropa ölkələrinə sataraq müəyyən dalğalanmalara səbəb ola bilər. Amma ümumilikdə götürdükdə, konkret ciddi dalğalanmaların müşahidə olunacağını düşünmürəm”.

Bəsti Rəfizadə

Sfera.az

Rusiya benzin ixracını dayandırır - Azərbaycana necə təsir edəcək?