Bakıdakı şam ağacları niyə quruyur? - Ekoloji fəlakətin bir addımlığında...

Bakıdakı şam ağacları niyə quruyur? - Ekoloji fəlakətin bir addımlığında...
Bakı şəhəri və ətrafında SSRİ zamanında, eyni zamanda sonradan əkilmiş şam ağacları quruyur. Xüsusilə bu proses Bayıl yamacında müşahidə olunur. Bu barədə artıq sosial şəbəkələrdə məlumatlar yayılıb və əksəriyyət mövcud vəziyyətdən narahatlığını ifadə edir. Qeyd edilir ki, ağaclara bilərəkdən qulluq olunmur, qurudulur. Məqsəd isə, həmin ərazilərdə obyektlərin tikilməsinə şərait yaradılmasıdır.
 
Mövzu ilə bağlı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin professoru, biologiya elmləri doktoru Rauf Sultanov Sfera.az-a açıqlamasında xatırladıb ki, Bakı şəhərinin ekoloji mühiti ilə meşə ekosisteminin ekoloji mühiti arasında olduqca böyük fərqlər var:

"Şam ağacları istiyə çox davamlıdır, enliyarpaqlıdırlar, eyni zamanda uzunömürlüdürlər. Paytaxtda bilirsiniz ki, tikinti işləri gedir, bu zaman yer 5-6 metr dərinliyində qazılır. Bütün bunlar torpağın ekosisteminə təsir edir. Şam ağacları suya olan tələbatını ödəmək üçün çinar ağaclarına nisbətən iki dəfə çox dərinliyə gedir, hardasa su tələbatının 80 faizini özləri təmin etmək qabiliyyətinə malikdirlər. Bayıl yamacında, digər yerlərdə kütləvi surətdə şam ağaclarının quruma prosesini mən də müşahidə etmişəm. Əkilən şam ağaclarına ilk növbədə aqrotexniki qulluq edilməlidir. Xüsusilə onların suya olan tələbatı nəzərə alınmalı və ödənilməlidir. 

Ağacların qurumasının qarşısını almaq üçün onlar sıx vəziyyətdə olmamalıdır. Ondan hündür ağaclar günəşin üzərlərinə düşməyinə icazə vermirsə, əlbəttə, şam ağacları quruyacaq. Digər tərəfdən ağaclar sıx olanda bir-birilə rəqabət aparırlar – suyu, mineralı, lazım olan üzvi maddələri torpaqdan almaq üçün onlar arasında müəyyən proseslər gedir. Görürsünüz, bəzi ağaclar quruyur, çünki onlar tələbatını ödəyə bilmirlər. Həmçinin yaşlı ağacların da quruma ehtimalı çoxdur. Şam ağaclarının 20-30 il civarı ömrü var. Quruyan ağaclar ya yaşlıdır, ya da cavan  olsa da, aqrotexniki suvarma işləri aparılmır”. 

Müsahibimiz qeyd edib ki, ağacların hər biri qeydiyyata alınmalıdır:

"Sovet dövründə Azərbaycanda 12-15 faiz meşə zolağının bütün ağacları bir-bir nömrələnib qeydə alınırdı və onlara nəzarət edilirdi. Bayıl ərazisində olan şam ağaclarının kütləvi surətdə quruması prosesinə də mütəxəssis nəzarət etməli, vaxtlı-vaxtında müəyyən işlər aparılmalıdır. Yeni əkilən ağacın quruyan ağacı əvəz etməsi üçün 40-50 il vaxt lazımdır. Ona görə də onların qorunması vacibdir. Həm də bu, iqtisadi cəhətdən böyük əhəmiyyət kəsb edir. Təkcə şam ağacı deyil, paytaxtda olan bütün ağaclara nəzarət edilməlidir. 

Digər tərəfdən Neftçilər metrosu yanındakı bütün yolboyu yerləşən şam ağaclarını qırıb yerində ticarət obyektləri yaratdılar. Təbii ki, ticarət obyektlərinin tikilməsinə də icazə verənlər var. Bu gün hər yerdə binalar inşa edilir, şam ağacları, yaşıllıqlar bir günün içində məhv olunur. Kifayət qədər nəzarət orqanları mövcuddur – Ekologiya və Təbii Sərvətlər nazirliyi, Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti Yaşıllaşdırma Təsərrüfatı Birliyi və.s.  Qanunlar var, amma buna əməl etmək lazımdır. Ağacların yerinə obyektlərin tikilməsinə şərait yaradanlar məsuliyyət hiss etmirlər, cəza yoxdur. Hətta ərazidə yaşayan əhali də yaşıllıqların məhv edilməsinə qarşı çıxsalar da, eşidən olmur. Bu cür məsələlər həm də kütləvi informasiya vasitələrində mütəmadi olaraq işıqlandırılmalıdır”.

Günay Rəsulqızı
Sfera.az
Sehliyali
Turan Bank

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Ramin Bayramlı İSTEFA VERDİ

TƏBİB-in İdarə Heyətinin sədri Ramin Bayramlı istefa verib. Sfera.az xəbər verir ki, bu haqda o, tvitterdə yazıb.   ...

Azərbaycanda vaksinasiya yaşı endirildi

Azərbaycanda istisna hallarda 16-18 yaşlı yeniyetmələrə COVID-19 xəstəliyi əleyhinə mRNT Pfizer ("Comirnaty”) peyvəndi vurulacaq. Sfera.az xəbər verir ki,...

Azərbaycanda 4 xəstəxana karantinə BAĞLANDI

Azərbaycanda dörd mərkəzi rayon xəstəxanası koronavirusla (COVID-19) mübarizə məqsədi ilə bağlanıb.  Sfera.az-ın  məlumatına görə, hər dörd tibb...

Gömrük Komitəsi məhkəmədə uduzdu: İslahatlar davam edir

Bu gün Bakı İnzibati Məhkəməsinin hakimi Orxan Həsənovun qərarı ilə Ambiance.med MMC-nin Bakı Baş Gömrük İdarəsinə qarşı iddiası təmin edilib. Sfera.az xə...

Sabahdan COVİD-19 pasportunu üzərimizdə daşımalıyıq? - DİN-dən AÇIQLAMA

Sentyabrın 1-dən ictimai iaşə müəssisələrində, mehmanxanalarda və iri ticarət mərkəzlərində göstərilən xidmətlərdən yaşı 18-dən yuxarı olan şəxslər yalnız COV...

“Ağzınızın əyrisi nə vaxt düzələcək?” – Flora Kərimova sosial şəbəkə istifadəçilərinə əsəbiləşdi

"Təəssüf edirəm ki, bir qrup kütləni heç nə ilə razı salmaq mümkün deyil”. Sfera.az bildirir ki, bunu Xalq artisti Flora Kərimova Olimpiya oyunları işt...