"Taliban" rəsmiləri niyə yoxa çıxıblar? – “Bu bütün dünyanın probleminə çevriləcək”

Əfqanıstanın şəbəkələr daxilində parçalanması ehtimalının yüksək olduğu bildirilir.
 
"Taliban” rəsmiləri Molla Əbdül Qəni Baradari və Molla Heybətullah Axundzadənin ard-arda ortalıqdan yoxa çıxması bu ehtimalı sürətləndirir. 

Vaxtilə Suriyada İŞİD və digər təkfirçi qruplaşmalar arasında yaşanan fikir ayrılıqları daxili müharibələrə yol açmışdı. Maraqlıdır, "Taliban”la eyni halın baş vermə ehtimalı varmı? "Taliban” daxilində parçalanma olarsa, Əfqanıstanı Liviyanın taleyimi gözləyir?

Məsələ ətrafında Sfera.az-a danışan politoloq Natiq Miri "Taliban"ın parçalanmasının labüd olduğunu deyib. Mütəxəssis "Taliban"ın fundamentində dini dəyərlərin olmadığını diqqətə çatdırıb:
 
""Taliban" daxilində parçalanma ehtimalı nəinki var, hətta labüddür. Çünki təməldə yalnız nəticəyə oynamaq və bütün vasitələri uyğun olaraq qəbul etmək varsa, nəticəsi yalnız parçalanma olur.

"Taliban" təməl prinsip olaraq İslamın hənəfi məzhəbini götürsə də, dinin yuxarı mərtəbələrində tamamilə fərqli davranışlar ortaya qoyurdu. Burada təkcə təməldə nəzərdə tutulmuş prinsiplər pozulmadı, eyni zamanda mübarizə hədəfləri də dəyişdi. Əgər əvəllər, yəni 70-80-ci illərdə "kafir” Sovet İttifaqına qarşı mübarizə aparırdılarsa, sonradan bu hədəflər dəyişərək digər dövlət və toplumları – ABŞ-ı, NATO-nu əhatə etdi. Lakin vəziyyət o həddə gəlib çatıb ki, "Taliban" bu gün müsəlmanları qətlə yetirir. Qətlə yetirilən insanlar içərisində qadınlar, gənc qızlar, körpələr və qocalar da var. Fundamentdə əgər İslam dəyərləri nəzərdə tutulursa, o zaman bu davranışları kimin adına yazaq? 

Yekun nəticəyə çatmaq və daha da güclənmək üçün "Taliban" hərəkatının rəhbərliyi zaman-zaman İslam prinsiplərinə daban-dabana zidd olan müəyyən qruplaşmaları da öz tərkibinə qəbul etdi. Bu gün bu parçalanma və digər problemlərə səbəb olan əsas məsələ də məhz budur. Çünki bu, ideoloji və mənəvi birlik deyildi. Sadəcə konkret dünyəvi maraqlar üzərində qurulmuş birlik idi. Bu cür davam edərsə, proses parçalanma, dağılma və bir-birini öldürmə həddinə qədər gedib çıxacaq".

Politoloq "Taliban"ın parçalanmasında maraqlı olan dövlətlər barədə də danışıb. Ekspert "Taliban”da daxili parçalanmanın olmasının dünya üçün ağır nəticələnəcəyini deyib: 

"Başda Avropa Birliyi, ABŞ və Rusiya olmaqla, məsələdən yararlanmaq istəyən imperialist dövlətlər var. Həmin güclər Pakistanı zəiflətmək və regionda öz geoiqtisadi və geosiyasi maraqlarını təmin etmək üçün bu məsələdən yararlanaraq, problemi daha da alovlandıracaqlar. Əslində ilk gündən bəri Əfqanıstanda terrorun daha da çiçəklənə bilməsi təhlükəsindən danışılırdı. 

Parçalanma "Taliban"ın daxilindən çıxan hər hansı qrupun müstəqil formada terror fəaliyyəti ilə məşğul olması ilə nəticələnə bilər. Bu da yeni on illər boyu Əfqanıstanı parçalayacaq, eləcə də məsum insanların kütləvi qətlinə, dilənçi vəziyyətə düşməsinə və ya demoqrafik vəziyyətin tamamilə partlamasına səbəb olacaq. Bu öz növbəsində təkcə Əfqanıstanın deyil, region dövlətlərinin, eləcə də bütün dünyanın problemi olacaq".

Əzizə Zeynal
Sfera.az

Sehliyali
Turan Bank

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Putin-Ərdoğan görüşündən asılı İran siyasəti: ya böyük savaş, ya böyük barış!

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında bağlı qapılar arxasında keçiriləcək növbəti görüşün tarixi və yeri açıqla...

GUAM, yoxsa Batumi bəyannaməsi?

Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov BMT sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda GUAM (Gürcüstan, Ukrayna, Azərbaycan və Moldova) Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 37...

“Ərdoğan Azərbaycanı narahat edən məsələləri Putinin diqqətinə çatdıracaq…” - Şərh

"Rusiya və Türkiyə arasında illərdir, tərəfdaşlıq münasibətləri var. Tərəflər hər il bir neçə dəfə görüşür və iki ölkəni maraqlandıran ortaq, eyni zamanda üst...

Ərdoğan Putinlə Azərbaycanda türk bazasını da müzakirə edəcək

Əgər cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanda Türkiyə hərbi bazasının yaradılmasını Azərbaycan və Türkiyə tərəfinin Putinlə həyata keçirəcəyi görüşlərin fərqli ş...

“Kağızı veriblər əlinə, bu da hıqqına-hıqqına...” – Politoloqdan Həsən Amiliyə tarix dərsi

"Həsən Amili İran İslam Respublikası adlanan ölkənin ali dini rəhbərinin Ərdəbil ostanındakı nümayəndəsidir. Fars-molla rejimi Azərbaycan Respublikasına yönəl...

“İrandan ehtiyat edənlər unudur ki...” – Abdullah Ağar

"İranın Azərbaycanla sərhəddə hərbi təlimlərə start verməsi bu ölkənin bir müddət öncə Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan Respublikalarının iştirakı ilə Bakıda k...