Dolların bahalaşması Azərbaycana necə təsir edəcək?

Dolların bahalaşması Azərbaycana necə təsir edəcək?
Son aylarda ABŞ dollarında müşahidə edilən bahalaşmanın hələ bir müddət davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. ABŞ mərkəzi bankının açıqlamaları və tanınmış maliyyə institutlarının rəylərindən belə anlaşılır ki, dollar ən azı 2022-ci ilin ikinci yarısına qədər bahalaşacaq, sonra məzənnə stabil məcraya keçəcək. 

Sfera.az bildirir ki, dolların ortaq məzənnə dəyərini göstərən Dollar İndeksi hazırda 96,7 səviyyəsindədir. Bir ay əvvəl indeks 93,5, bu ilin mayın əvvəlində 90 səviyyəsində idi. Müqayisə göstərir ki, son 6 ayda dolların məzənnə dəyəri 7,44 faiz yüksəlib. 

Bəs dolların bahalaşmasının Azərbaycan üçün faydalı və zərərli tərəfləri nədən ibarətdir?

Dolların bahalaşmasının Azərbaycan üçün əhəmiyyəti əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin yaxşılaşmasında özünü göstərəcək. Dollar/manat məzənnəsi sabit qalarsa, ölkəmizə idxal edilən malların bəziləri ucuzlaşacaq. Bu məhsullara neft məhsulları, əlvan metallar, pambıq və s. aiddir. Həmin məhsulların qiyməti beynəlxalq birjalarda dollarla müəyyən edilir. Dollar bahalaşanda onlar ucuzlaşır, dollar dəyər itirdikdə isə onlar bahalaşır. Buna görə də son aylarda dolların bahalaşması həmin məhsulların nisbətən aşağı qiymətə Azərbaycana idxalına imkan yaradacaq. 

Dolların bahalaşmasının yaratdığı bu imkan ölkəmizdə qiymət səviyyəsinə azaldıcı təsir edir. Azərbaycanın pərakəndə bazarında satılan malların 40 faizi idxal edilən mallardır. Eyni zamanda istehsal edilən malların əksəriyyətinin əsas hissəsi də idxal olunur. Deməli, idxal mallarının qiymətinin əlverişli olması ölkəmizdə inflyasiya səviyyəsinin aşağı düşməsinə şərait yaradacaq. Buna görə də proqnozlaşdırılır ki, 2022-ci ildə inflyasiya səviyyəsi 2021-ci ildəki bahalaşmadan aşağı olacaq. 

Dolların bahalaşmasının Azərbaycan iqtisadiyyatına mənfi təsirləri də var. İlk növbədə zərər özünü ixracın azalması, idxalın artması şəklində göstərə bilər. Dolların dəyəri yüksələndə neft və beynəlxalq birjalarda dəyəri müəyyənləşən əmtəələr ucuzlaşır. Bunun nəticəsində ixracımızın dəyərinin azalması ehtimalı yaranır. 

Digər tərəfdən baha dollar idxalı da təşviq edir. Manatla məzənnənin sabit olması idxal mallarını ucuzlaşdırdığından onların alışı artır. 
Bahalaşan dolların nefti ucuzlaşdırması ehtimalı da risklidir. Neft ucuzlaşanda Dövlət Neft Fondunun və dövlət büdcəsinin gəlirləri azalır ki, bu da arzu edilən deyil. 

Nəhayət, dolların bahalaşması dünyada sərmayə qıtlığı yaradır. Bu vəziyyətdə sərmayəçilər vəsaitlərinin daha çox hissəsini dollarla olan aktivlərə, o cümlədən ABŞ-a yönəldir, inkişaf etməkdə olan ölkələrdən isə vəsait çıxışı baş verir. 

Vasif
Sfera.az
 

Sehliyali
Turan Bank

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Koronavirusun yeni ştamı nefti ucuzlaşdıramağa davam edir – Nələr baş verəcək?

Dünən beynəlxalq birjalarda neft qiymətlərinin kəskin enməsi "OPEC+” ölkələrinin hasilatın artırılması qərarını təxirə sala bilər.  Sfera.az xəbər ve...

Azərbaycan nefti kəskin ucuzlaşdı

Azərbaycanın dünya bazarına çıxararaq satdığı "Azeri LT CIF" markalı xam neftin qiyməti 8,91 ABŞ dolları, yaxud 10,8 % azalıb. Sfera.az xəbər verir ki, "A...

"Qara cümə" fırıldağı: Alıcılar necə aldadılır?

Bu gün dünyada "Black Friday”- yəni "Qara Cümə” günü keçirilir. Bir çox iri şirkətlərdə, ticarət mərkəzləri və mağazalarda yüksək endirim kampaniyaları təqdim o...

Dolların bahalaşması Azərbaycana necə təsir edəcək?

Son aylarda ABŞ dollarında müşahidə edilən bahalaşmanın hələ bir müddət davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. ABŞ mərkəzi bankının açıqlamaları və tanınmış maliyyə i...

Lirə 14 qəpiyə qalxdı

Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) bu günə olan rəsmi valyuta məzənnələrini açıqlayıb. Sfera.az xəbər verir ki, 2021-ci ilin noyabrın 25-də ABŞ dollarının məz...

Azərbaycanda bahalaşma uzunmüddətlidir - ŞƏRH

Rəsmi məlumatların təhlili göstərir ki, ölkəmizdə qiymət artımları uzunmüddətli qiymət dəyişikliklərindən qaynaqlanıb.   Sfera.az bildirir ki, qiy...